Hukukun Temel Kavramları Genel Bilgiler

adalet

Hak  ve Hukuk Kuralları

  1. Hak ve Hukuk

Hukuk, toplum düzenini oluşturan, koruyan, sürdüren toplumsal davranış kurallarının en önemlileri hukuk kurallarıdır.başka bir deyişle insanların birbirleriyle veya oluşturdukları topluluklarla ve bu toplulukların birbirleriyle olan ilişkilerini düzenleyen ve belirli özellikteki zorlayıcı kurallardan oluşan bir bütündür.

Hak ise hukuk düzeninin kişilere tanımış olduğu yetkilerdir.

  1. Hukuk ve Diğer Toplumsal Davranış kurallarının Ortak Özellikleri

Normatif olmak : Bir emir ya da yasak içererek olması gerekeni belirtmek.

– İnsan davranışlarını konu almak

– Kişisel olmayan bir güç tarafından konulmuş olmak

– Yaptırıma bağlanmış olmak

Hukuk Normlarının Özellikleri

  1. Genellik: Aynı nitelikteki tüm olaylara ve aynı konumda bulunan herkese uygulanır.
  2. Soyutluk: Belirli bir kişiyi veya olayı konu almaz.
  3. Süreklilik: Bir hukuk kuralı bir kez yürürlüğe girdikten sonra usulüne uygun bir biçimde yürürlükten kaldırılana kadar uygulanır.

Hukukun Fonksiyonları ve Amaçları

  • Toplumsal düzeni sağlamak
  • Hukuki güvenliği sağlamak
  • Toplumsal barışı sağlamak
  • Eşitlik sağlamak
  • Adaleti gerçekleştirmek
  • Sosyal ihtiyaçları karşılamak
  • Zihniyet oluşturmak

Hukuk Sistemleri

  1. Roma Germen Hukuku: Roma hukukuna dayanır. Türkiye ve Kara Avrupasında halen uygulanmaktadır. (Türkiye, Almanya, İtalya)
  2. Anglo Sakson Sistemi: İngiltere’de XI. yy’dan itibaren Roma hukukunun etkisi dışında gelişmeye başlamış olan sistemdir. Anglo-Amerikan ülkelerinde uygulanır.
  3. İslam Hukuku: İslam dininin temek ilkelerine ve yorumlarına dayanır. Temel kaynakları kitap, sünnet, icma ve kıyastır. Türkiye’de 1926’ya kadar uygulanmıştır.
  4. Sosyalist Hukuk: retim araçları zerinde özel mülkiyetin ve miras hakkının tanınmadığı ve bu nedenle de özel hukukun gelişmediği bir hukuk sistemidir.

 

Hukuka İlişkin Bazı Kavramlar

Pozitif Hukuk: Devletin yetkili organlarınca çıkarılan hukuk kurallarını ve örf adet kurallarını kapsar. Yani yürürlükte olan yazılı ve yazısız tüm kurallar pozitif hukuku oluşturur.

Mevzu Hukuk:  Yetkili organlar tarafından çıkarılan yazılı hukuk kurallarıdır.

Doğal Hukuk: Olana değil olması gerekene vurgu yapar.

Objektif Hukuk: Yazılı ve yazısız olan bütün kurallar objektif hukuku oluşturur. Genellik ve soyutluk niteliklerine sahiptir.

Subjektif Hukuk: En yalın haliyle ‘Haklar’ demektir. Özeldir ve somuttur.

Tarihi Hukuk:  Yürürlükten kalkmış olan hukuktur.

Yazılı Hukuk: Bir ülkede anayasal esaslara göre yetkili organların yazılı olarak oluşturdukları kurallardır.

Yazısız Hukuk: Toplum içerisinde yargı organlarınca çok uzun süre devam eden uygulamalardan oluşur. Yasama ya da yürütme organı tarafından çıkarılmamıştır.

Ulusal Hukuk: ülkelerin kendi şartlarını dikkate alarak hazırladıkları hukuk kurallarıdır.

Evrensel Hukuk: Tüm insanların paylaştığı evrensel değerlerin ulusal hukuk hazırlanırken dikkate alınmasıdır.

Pozitif Hukuka Yardımcı Disiplinler:

  • Dogmatik hukuk bilimi
  • Hukuk Felsefesi
  • Hukuk Sosyolojisi
  • Hukuk Tarihi
  • Karşılaştırmalı Hukuk
  • Hukuk Siyaseti

İlgili Mesajlar

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir