İŞ GÜVENCESİ

İŞ GÜVENCESİ



 

İş Güvencesi Nedir?

 

İş güvencesi, makul ve geçerli bir sebep olmadan işçinin sözleşmesine son verilememesidir.

Diğer bir anlatımla iş güvencesi iş sözleşmesinin, işverenin keyfî tutumuyla feshedilmesine karşı korunmasıdır. Bu yüzden feshe karşı korunma olarak da adlandırılmaktadır.

Kavram itibariyle iş güvencesi ile amaçlanan, işçinin işinin güvence altına alınmasıdır. Bu sistemde işçi, hukuken uygun görülmeyen, geçerli bir nedene dayanmayan, keyfî denilen fesihlere karşı belli bir ölçüde korunmaktadır.

İş güvencesine, işçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinin her ne olursa olsun sürdürülmesi de denilemez. İş güvencesi sisteminde de işçi işten çıkarılabilecektir; ancak, bunun için yasada belirtilen nedenlerin varlığı gerekmektedir.

İş güvencesi hükümlerinin yasal bir düzenleme olarak hukuk sistemimize girmesinde 1982 yılında Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Konferansı tarafından kabul edilen 158 sayılı Hizmet İlişkisine İşveren Tarafından Son Verilmesi Hakkında Sözleşme’nin büyük önemi vardır.

1982 yılında kabul edilen 158 sayılı Hizmet İlişkisine İşveren Tarafından Son Verilmesi Hakkında Sözleşme’nin Haziran 1994’te TBMM tarafından kabul edilen kanunla onaylanmasına karşın, bu sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerimiz de, işveren kesiminin engellemeleri ile uzun sayılabilecek bir süre yerine getirilememiştir.

09.08.2002 tarihli ve 4773 sayılı “İş Kanunu, Sendikalar Kanunu ile Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” olarak kabul edilmiş ve 4773 sayılı Kanunun yürürlük tarihi md. 13 gereği 15 Mart 2003 olarak belirlenmiştir.

İş güvencesine en büyük eleştiriler işveren kesiminden gelmiştir. Kadük olan tasarılar ve 4773 sayılı Kanunun kabul edildiği süreçte işveren kesimi;

 

  • İşletmelerin rekabet gücünü yok edecek,
  • İşsizliği artıracak,
  • Ekstra tazminatlar getirmekte,
  • Rekabet gücünü zayıflatacak,
  • Girişimcilik, yeni iş alanları ve istihdam yaratma azmi baltalanacak,
  • Yabancı sermaye girişi azalacak,
  • Yerli girişimci ve firmalar yatırımlarını hızla yurtdışına kaydıracak,

 

Gibi nedenlerle eleştirmiştir.

15.03.2003 tarihinde iş güvencesiyle ilgili değişikliklerin yürürlüğe girmesinden kısa bir süre sonra 4857 sayılı İş Kanunu kabul edilerek Haziran 2003’te yürürlüğe girdi. 4857 Sayılı İş Kanunu’nda, iş güvencesiyle ilgili hükümlerde, 4773 sayılı yasayla getirilen hükümlere göre işçiler aleyhine önemli değişiklikler yapılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu ile işçi aleyhine yapılan iki değişikliği şöyle belirtebiliriz.

İş güvencesinden yararlanmak için on olan işçi sayısı otuz olarak değiştirilmiştir.

Böylece birçok işçi daha iş güvencesi kapsamından çıkarılmıştır.

Mahkeme tarafından işe iadesine karar verilen ve başvurusu üzerine bir ay içinde işe başlatılmayan işçiye işveren tarafından en az altı ay en çok bir yıllık ücreti tutarında tazminat ödeme yükümlülüğü en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat olarak değiştirilmiştir.

 

İŞ GÜVENCESİNDEN YARARLANMA ŞARTLARI

 

Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Yer altı işlerinde çalışan işçilerde kıdem şartı aranmaz .(İş K. Md. 18/1)

İşletmenin  bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri hakkında  bu madde, 19 ve 21 inci maddeler ile 25 inci maddenin son fıkrası uygulanmaz. (İş K. Md. 18/Son)

Yani iş güvencesinden yararlanma şartları;

 

  • İş Kanununa Tabi Olarak Çalışma
  • Belirsiz Süreli İş Sözleşmesiyle Çalışma
  • Altı Aylık Kıdemin Bulunması (Yeraltı işlerinde çalışanlar hariç)
  • Otuz ve Daha Fazla İşçi Çalışması
  • Belirli Konumda İşveren Vekili Olmamak



İlgili Mesajlar

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir