KANUN NEDİR – NASIL ÇIKARILIR – NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRER

yargılamanın yenilenmesi

KANUN NEDİR

Hukuk kuralları genel, soyut ve sürekli kurallardır. Bu özellikler de en çok kanunlarda somutlaşır.

Kanun kavramı şekli ve maddi anlamlarda kullanılır.

Şekli anlamda kanun, anayasanın yetkili kıldığı organ tarafından, anayasada ifade edilen şekil ve usule göre gerçekleştirilip yürürlüğe konulan yazılı hukuk kuralıdır.

Maddi anlamda kanun ikiye ayrılır.

  • Geniş anlamda maddi kanun
  • Dar anlamda maddi kanun

Geniş anlamda maddi kanun, kaynağı ne olursa olsun, hangi organ tarafından gerçekleştirilmiş olursa olsun bütün hukuk kurallarını kapsar. Tüzük, yönetmelik gibi hukuk kuralları da bu kapsamdadır.

Dar anlamda maddi kanun ise kanun koyucunun, yani yasama organının ‘’kanun’’ adı altında çıkartmış olduğu hukuk kuralıdır.


KANUN NASIL ÇIKARILIR

Kanun koymaya hangi organın yetkili olduğu her Devletin Anayasasında açıkça belirtiler ve buna da Yasama Organı denir.

Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez. (Ay. m. 7)

Anayasanın 87. maddesinde TBMM’nin görev ve yetkilerinden biri kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak olarak belirtilmiştir.

Kanunlar milletvekilleri tarafından önerilir (m. 88).

AY değişiklikleri öncesinde, Bakanlar Kurulu tarafından getirilen kanun önerilerine “kanun tasarısı” denilmekteydi.

Milletvekilleri tarafından getirilen kanun önerilerine ise “kanun teklifi” denilmektedir.

Meclisteki her bir milletvekilinin kanun teklif etme yetkisi bulunmaktadır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, yapacağı seçimler dahil bütün işlerinde üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasada başkaca bir hüküm yoksa toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz. (Ay. m. 96/1)

Buna göre;

Toplantı yeter sayısı : 600/3=200

Kabul yeter sayısı : Toplantıya katılanların salt çoğunluğu ((600/4)+1 =151’den az olmamak şartıyla)


KANUNLAR NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRER

Mecliste görüşülüp kabul edilen kanunlar, Meclis Başkanı tarafından Cumhurbaşkanına gönderilir. Cumhurbaşkanı, kanunu 15 gün içinde Resmi Gazetede yayımlayabileceği gibi, yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı kanunları, bir daha görüşülmek üzere, bu hususta gösterdiği gerekçe ile birlikte aynı süre içinde, Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderir. Cumhurbaşkanınca kısmen uygun bulunmama durumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi sadece uygun bulunmayan maddeleri görüşebilir.

Meclis, geri gönderilen kanunu üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul ederse, Cumhurbaşkanı kanunu 15 gün içinde Resmi Gazetede yayımlamak zorundadır. Meclis, geri gönderilen kanunda değişiklik yaparsa Cumhurbaşkanını kanunu yeniden görüşülmek üzere meclise iade edebilir. Ancak, Bütçe kanunları Cumhurbaşkanı tarafından veto edilemez

İlgili Mesajlar

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir