Medeni Usul Hukuku Genel Bilgiler 1

adalet

Medeni Usul Hukuku

Mahkemelerin işleyişiyle, mahkeme ve taraflar arasındaki işleyişi düzenleyen hukuk dalı medeni usul hukukudur.

Medeni usul hukukunun kaynakları

1-Anayasa

2-Taraf Olduğumuz Uluslararası Sözleşmeler

3-6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

4- Medeni Kanun

5- İçtihatları Birleştirme Kararları

  • Bir mahkeme kanunla açılır.
  • Mahkemenin faaliyete geçmesi ise HSK’nın önerisi ve Adalet Bakanlığının onayıyla olur.
  • Muhakeme yargılama demektir.
  • Açmayı düşündüğümüz bir davanın adlı yargının hukuk bölümünde açılması gerektiğini belirledikten sonra bu davaya bakmanın bu yargı yolundaki ilk derece mahkemelerinden hangisine ait olduğu “görev” ve hangi idari merkezdeki (ilçedeki) mahkemenin bakacağı “yetki” konusunun belirlenmesi gerekir

YARGI VE MAHKEMELER

Yargı, hakim sıfatına sahip kişilerce belirli usul kuralları çerçevesinde soyut hukuk kurallarının somut olaylara uygulanmasını ifade eder.

Yargılamayı yapan kişi hakim sıfatına sahip olmalıdır.

Şekli tanıma göre yargılamayı yapan organa göre belirleme vardır.

5 temel yargı kolu mevcuttur.

1) Anayasa Yargısı

2) Uyuşmazlık Yargısı

3) Askeri Yargı

4) İdari Yargı

5) Adli Yargı

ANAYASA YARGISI: Tepesinde Anayasa Mahkemesi vardır. Anayasa değişikliklerini, KHK, kanun, meclis iç tüzüğünün anayasaya aykırı olup olmadığını diğer yargı kolları tarafından verilen kararlara karşı yapılan bireysel başvuru taleplerini inceler.

Yüce divan sıfatıyla anayasada sayılan kişilerin yargılamasını yapar.

Siyasi partilerin mali denetim faaliyetlerini yürütür.

Anayasa Mahkemesi kararları yasama yürütme ve yargıyı bağlar.

İDARİ YARGI

İdari yargı idarenin yapmış olduğu işlemlerin iptalini yapar.

İdarenin yapmış olduğu eylem ve işlemler nedeniyle ortaya çıkan tazminat davalarını tam yargı davası olarak görür.

Vergi uyuşmazlıklarını çözer.

İdari yargı ile adli yargı arasında uyuşmazlık çıkma ihtimali yüksek olduğundan hangi yargı kolunun yetkili olduğu kanunda belirtilmiştir.

Adli yargı

olağan ve genel yargı koludur. Adli yargıda mahkemeler üç derecelidir:

 

  • Ilk derece mahkemeleri,
  • Bölge adliye mahkemeleri ve
  • Yargıtay.

İlk derece mahkemeleri hukuk mahkeme­leri ve ceza mahkemeleri olarak ikiye ayrılır. İlk derece hukuk mahkemeleri, genel mahkemeler ve özel mahkemeler olarak ikiye ayrılır.

 

Genel hukuk mahkemeleri;

  • sulh hukuk
  • asliye hukuk

mahkemeleri, özel hukuk mahkemeleri;

 

  • asliye ticaret mahkemesi,
  • aile mahkemesi,
  • tüketici mah­kemesi,
  • icra mahkemesi,
  • iş mahkemesi,
  • fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi,
  • denizcilik ihtisas mahkemesi ve
  • kadastro mahkemesidir.

İlk dere­ce ceza mahkemeleri

 

  • sulh ceza,
  • asliye ceza ve
  • ağır ceza

mahkemeleridir.

Özel ceza mahkemeleri ise;

  • çocuk mahkemesi,
  • trafik mahkemesi,
  • fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir.
  • Bölge adliye mahkemeleri ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesini yapar,

 

  • Yargıtay ise bölge adliye mahkemelerince ve bazı hallerde ilk derece mahkemelerince verilen kararların temyiz incelemesini yapar.

 

SULH HUKUK MAHKEMELERİ

  • Kira hukukundan kaynaklanan bütün uyuşmazlıklar sulh hukuk mahkemelerinin görev alanına girer.
  • Ortaklığın giderilmesi davaları
  • Menkul ve gayri menkullere ilişkin zilyetliği koruyan davalar
  • Kanunda aksine bir hüküm yoksa çekişmesiz yargıdan kaynaklanan dava ve işler
  • Diğer kanunlarda sulh hukuk mahkemeleri görevli kılınmış da olabilir.

 

ASLİYE HUKUK MAHKEMELERİ

  • Bir yerde bir özel mahkeme kurulamamışsa o yerdeki asliye hukuk mahkemesi o özel mahkeme sıfatıyla o davaya bakar.
  • Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin bütün davalar, şahıs varlığına ilişkin davalara görevli mahkeme aksine düzenleme yoksa asliye hukuk mahkemesidir.

GÖREV VE YETKİ

Bir davanın hangi tür mahkemede açılacağı “görev” coğrafi olarak hangi yerdeki mahkemede açılacağı ise “yetki” kuralıdır.

  • Bir davanın görevsiz olduğu davanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebilir.
  • Kesin yetki olan hallerde bir davanın yetkisiz olduğu yine davanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebilir
  • Görev kuralını mahkeme kendisi de re’sen inceler.
  • Kesin yetki kuralının olmadığı şartlarda eğer dava yetkisiz bir mahkemede açılırsa davalı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ilk cevap dilekçesinde mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürüp itiraz etmelidir. Tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içindeki ilk cevap dilekçesinde itiraz etmezse mahkeme yetkili olur.
  • Mahkeme görevsizlik ya da yetkisizlik kararı verdiğinde, ilgili kişi kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde dosyanın görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesi için talepte bulunmalıdır. Aksi taktirde dava hiç açılmamış sayılır. Davayı tekrar açmak için yediden harç masraflarını ödemek gerekecektir.

İlgili Mesajlar

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir