Problem Çözme Teknikleri – Kalite Yönetimi Sistemi Ders 3

adalet

Sorunların Belirlenmesi

    • Çalışma alanına ilişkin sorunlar çember üyeleri tarafından ve/veya birim yönetimi/süreç iyileştirme ekibi yönlendirmesi ile belirlenir.
    • Sorunlar belirlenirken diğer çemberlerin ve katkıda bulunabilecek diğer çalışanların önerileri dikkate alınır.
    • Sorunların belirlenmesi aşamasında beyin fırtınası ve çoklu oylama tekniklerinden yararlanılabilir.
  • Sorun analizi üç aşamada gerçekleştirilir :
  • Neden-Sonuç Diyagramı Oluşturulması
  • Soruna yol açabilecek nedenler belirlenir ve neden-sonuç diyagramında gösterilir.
  • Soruna yol açtığı düşünülen nedenler iyileştirme olanaklarına işaret eder ve çözüm/iyileştirme yöntemleri geliştirilmesine yardımcı olur.
  • Diyagram çizilirken beyin fırtınası ve çoklu oylama tekniklerinden yararlanılabilir.

SONUÇ

(HEDEF)

1-Araştırılacak sorun kutu içine alınarak okla gösterilir.

2-Bu soruna sebep olabilecek ana nedenler birer kutu içine alınarak bu oka bağlanır

3-Her ana nedenin hataya sebep olabilecek alt nedenleri işaretlenir.

4-Beyin fırtınası ile önem sırasına konulur

5-Belirlenen bu nedenlerin doğrulanması için veri toplanır, incelenir ve yorumlanır. Sorun giderilene kadar devam edilir.

 

Sorun Analizi

  1. Veri Toplanması
  • Hangi verilerin,  nereden   ve  nasıl  toplanacağını içeren  bir  plan hazırlanır ve veri toplamadan sorumlu çember üyeleri belirlenir.
  • Toplanacak verinin niteliğine göre veri toplamak için bir form hazırlanır.
  • Form üzerinde toplanan veriler, ölçüm birimi, ölçüm periyodu, gözlem sıklığı, ölçümü yapan vb. bilgilere yer verilir.
  1. Sorunun Problem Çözme Teknikleri Aracılığıyla Analizi
  • Toplanan veriler değerlendirilir, analiz edilir ve sorun üzerinde en etkili olan nedenler tespit edilir. Bu aşamada pareto diyagramı kullanılabilir.

Çözüm Önerileri Hazırlanması

  • Çember üyeleri tarafından alternatif çözüm/iyileştirme önerileri oluşturulur.
  • Alternatif önerilerin oluşturulması aşamasında beyin fırtınası ve çoklu oylama tekniklerinden yararlanılabilir.
  • Alternatif önerilerin kazanç ve maliyetleri belirlenir, alternatifler kıyaslanır ve çözüm önerisi hazırlanır.

Önerilerin Yönetime Aktarılması

  • Çember üyeleri çalışma sonuçlarını birim yönetimine/süreç iyileştirme ekibine raporlar.
  • Raporlarda çember üyeleri, üzerinde çalışılan konular, iyileştirme/çözüm önerileri, faaliyetleri vb. bilgilere yer verilir.
  • Yönetimden talep geldiği takdirde çember çalışmalarının sözlü ve görsel sunumu yapılır.

Onaylanan Önerilerin Uygulanması

Çember üyeleri onaylanan önerilerin uygulanmasında görev alabilirler.

  • Onaylanan çember önerilerinin uygulanmasında “Planla-Uygula- Kontrol-Önlem Al (PUKO)” döngüsü izlenir.

Döngü adımları aşağıda açıklanmıştır :

Planlama

  • Yapılacak iyileştirme faaliyetlerinin tanımlanması.
  • Faaliyet aşamalarının belirlenmesi.
  • Faaliyetlerden eklenecek kişi/birimlerin bilgilendirilmesi.
  • Planlanan gerçekleşme süresinin belirlenmesi.
  • Yetki ve sorumlulukların tanımlanması.

Uygulama

  • Uygulamadan sorumlu kişi ve birimlerin eğitilmesi.
  • Planlanan faaliyetlerin küçük ölçekte denenmesi.

Kontrol

  • Faaliyetlerin plan doğrultusunda gelişiminin ve etkinliğinin izlenmesi.
  • İyileştirme öncesi ve sonrası durumun istatistiksel yöntemlerle karşılaştırılması.
  • İyileştirme faaliyetlerinin başka sorunlara yol açmadığının doğrulanması.

Önlem Al

  • Mevcut planda aksayan yönlerin belirlenmesi, düzeltilmesi ya da yeni iyileştirme planları hazırlanması.
  • Etkinliği doğrulanan faaliyetlerin standartlaştırılması.

Problem Çözme Teknikleri

Kalite Çemberleri faaliyetlerinde yaygın olarak kullanılan problem çözme teknikleri aşağıda belirtilmiştir.

  • Beyin Fırtınası
  • Neden/Sonuç Diyagramı
  • Pareto Analizi
  • Veri Toplamaya ilişkin Teknikler
  • Histogram
  • Grafikler
  • Gant Diyagramı

 

Beyin Fırtınası

  1. Beyin fırtınası Nedir ?

Çemberdeki tüm üyelerin aktif katılımı yoluyla yeni fikirlerin ve farklı görüşlerin ortaya çıkmasını sağlamak ve çalışma ortamı içindeki sorunlar, toplanacak veriler, çözüm/uygulama önerileri ve karşılaşılabilecek engeller gibi konularda bir fikir listesi oluşturmak amacıyla kullanılan bir tekniktir.

  1. Aşamaları nelerdir ?

  • Beyin fırtınası konusu belirlenir ve tüm üyelerce anlaşılması sağlanır.
  • Çember üyeleri konu üzerinde birkaç dakika düşünür.
  • Tüm üyeler sırayla fikirlerini açıklar.
  • Başkalarının fikirleri üzerine yapılan eklemelerle daha fazla fikrin ortaya çıkması sağlanır.
  • Çember üyelerinden biri açıklanan tüm  fikirleri herkesin görebileceği  bir yere yazar.
  • Sırası geldiğinde aklına o an için bir fikir gelmeyen üye pas geçebilir. Tüm üyeler pas geçene kadar turlar devam eder.
  1. Kuralları nelerdir ?

  • Beyin fırtınasına bütün çember üyeleri katılır.
  • Her turda yalnızca bir fikir önerilir.
  • Bir üye fikrini açıklamayı bitirene dek bir diğeri söz almaz.
  • Yargılama, tartışma, eleştirme ve değerlendirme yapılmaz.

Neden-Sonuç (Ishikawa/Balık Kılçığı) Diyagramı

  • Neden-Sonuç diyagramı nedir ?
  • Bir sorunun ortaya çıkmasına katkıda bulunabilecek tüm nedenlerin gösterilmesinde kullanılan bir araçtır.
  • Bir problemin ortaya çıkmasının nedenlerinin araştırılmasında genellikle Neden Sonuç Diyagramı (balık Kılçığı) kullanılır. Neden sonuç diyagramı bütün problemlere uygulanabilir
  • Yaygın olarak kullanılan ana nedenler işgücü, ekipman, yöntem, malzeme ve ölçmedir. Bu kategoriler, çemberin seçtiği soruna göre farklılık gösterebilir.
  1. Aşamaları nelerdir ?
  • Sorunun kısa ve açık bir tanımını içeren “Sonuç” kutusu diyagramının ana eksenine bağlı büyükçe bir okun ucunda gösterilir.
  • Ana nedenler seçilen sorunun özellikleri dikkate alınarak belirlenir ve ana eksene bağlı dallarda gösterilir.
  • Belirlenen ana nedenler için “bunun nedeni nedir ?”  sorusu sorularak verilen cevaplar birer yan dal olarak diyagrama eklenir. Bu işlem bütün temel nedenler bulunana kadar yinelenir. Temel nedenlerin belirlenmesi aşamasında beyin fırtınası kullanılabilir.
  • Temel nedenler içinden çoklu oylama yöntemi kullanılarak sorun üzerinde en fazla etkisi olduğu düşünülenler belirlenir ve diyagram üzerinde işaretlenir.

 

 

  1. Kuralları nelerdir ?
  • Sorunun tanımı üzerinde tüm üyeler hem fikir olmalıdır.
  • Temel nedenlerin eksiksiz belirlenmesi için çember üyeleri gerektiğinde diğer birimlerden destek alabilirler.

Neden-sonuç diyagramının yalnız olası nedenleri ortaya koymakta kullanılabileceği, sorun üzerinde etkili olan nedenleri bulmak için soruna ilişkin verilerin toplanması gerektiği unutulmamalıdır

Pareto Diyagramı

  1. Pareto diyagramı nedir ?

Az sayıdaki önemli nedeni, çok ama önemsiz nedenlerden ayırma yöntemiyle iyileştirme faaliyetlerinin öncelikle hangi alanlarda yürütülmesi gerektiği konusunda yol gösteren bir tekniktir.

Diyagramın yatay ekseninde incelenen  faktörler, sol dikey eksende veriler,  sağ dikey eksende ise kümülatif  yüzdeler yer alır.

  1. Aşamaları nelerdir ?
  • Veri toplanacak zaman dilimi ve ölçüm birimi (sıklık, miktar, maliyet vb.) belirlenir.
  • Veriler toplanır.
  • Veriler en yüksek yüzdeli faktör en solda olacak şekilde azalan sırada ve sütunlar halinde diyagrama yerleştirilir.
  1. Kuralları nelerdir ?
  • Verilerin toplandığı zaman periyodu ve ölçüm birimi açıkça

belirtilmelidir.

İlgili Mesajlar

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir